LÊ MINH QUỐC: Nhật ký 13.5.2013

PDF.InEmail

 

Đêm qua, ăn lẫu mắm ngon ghê. Sương bảo, phải có hai loại mắm. Trong đó có mắm cá linh. Sực nhớ, mỗi lần thèm ăn mắm này là bạn thơ Huỳnh Thúy Kiều lại gửi lên, qua đường xe đò Cà Mau - Sài Gòn. Dễ thương ghê. Trần Hoàng Nhân đem đến một chai rượu đỏ, Chị Đẹp lại một chai nữa. Vậy là vài anh em có buổi tối năm ngon, trò chuyện vui vẽ trong căn nhà mà mình đã vẽ và ngồi viết ở đó.

Hôm qua ngày chủ nhật. Ngày chủ nhật, thứ bảy là hai ngày sung sướng nhất vì hoàn toàn làm chủ thời gian, làm gì cũng tùy theo sở thích. Hôm qua, ngồi trên vi tính từ 10 g đến 14 g viết loạt bài về gia đình nhà thơ Lưu Quang Vũ, cả thảy 4.1888 chữ. Sở dĩ viết nhanh vì:

1. Khi viết chỉ nghĩ về tình bạn với L.K.T. Bạn vui là mình vui. Được in, nhiều người đọc hơn và cũng có nhuận bút.

2. Chuẩn bị tư liệu chu đáo. Trong lúc tìm tài liệu lại tìm thấy bài viết của mình phỏng vấn L.K.T "Em gái Lưu Quang Vũ nghĩ gì về anh mình?" in báo PN TP.HCM 25.5.1994. Bài viết này thực hiện lúc ra HN dự Đại hội nhà văn trẻ. Thoáng đó mà bé Tún đã có chồng. Nhanh thật.

 

quoc-phong-van-LKT

 

 

Khi ra nước ngoài, người ta sẽ thấy câu: “Chỗ quê hương đẹp hơn cả” không còn đúng nữa. Đẹp trong ngữ cảnh của Quốc văn giáo khoa thư còn hiểu theo nghĩa của tâm linh, nơi chôn nhau cắt rốn… Thế nhưng khái niệm đó trong “thế giới phẳng” không còn là một rào cản như thế kỷ trước. Nếu chúng ta không cải thiện để hoàn thiện về giáo dục, y tế, luật pháp thì chắc chắn ngày càng nhiều người “hướng ngoại”.

Chưa bao giờ ở Việt Nam ta sự chênh lệch giàu nghèo đã tạo một hố sâu ngăn cách như hiện nay; chưa bao giờ sự cách biệt thành thị với nông thôn/ vùng sâu/ vùng xa/ vùng núi lại “một trời một vực” như hiện nay. Chúng ta thiếu một tổng chỉ huy, một công trình sư nhằm điều phối phúc lợi trong công cuộc cải thiện đời sống dân sinh giữa nông thôn và thành thị.

Nguyễn Huy Thiệp có truyện ngắn Không có vua. Nói thế thôi, không thể một ngày không có vua. Thử hỏi, mỗi một ngày, vua phải dựa vào cái gì? Lại đọc lỗ mổ quyển Khổng Tử (bản in năm 2006 - NXB VHTT, tr.170) của Nguyễn Hiến Lê: "Tử Cống hỏi về phép trị dân. Khổng Tử đáp: "Lương thực cho đủ, binh bị cho đủ, dân tin chính quyền". Tử Cống hỏi thêm: "Trong ba điều đó, nếu bất đắc dĩ phải bỏ một thì bỏ điều nào trước?". "Bỏ binh bị". Tử Cống lại hỏi: "Trong hai điều còn lại, nếu bất đắc dĩ phải bỏ một nữa, thì bỏ điều nào trước?". "Bỏ lương thực. Từ xưa vẫn có người chết, nếu dân không tin chính quyền thì chính quyền phải đổ (dân vô tín bất lập)". Lời dạy của Khổng Tử “gút lại”, chỉ vỏn vẹn ba từ: “Dựa vào dân”.

Trong biến động của đời sống với quá nhiều quái dị, dị hợm vẫn chưa có một nhân vật điển hình tầm cỡ như Chí Phèo, Xuân Tóc Đỏ… Nhân vật điển hình của thời chúng ta đang sống vẫn chưa ra đời. Tại sao? Nhà văn chúng ta thiếu cái gì? Tài năng? Bản lĩnh chính trị? Trách nhiệm công dân? Đã có lần y phát biểu, những bài thơ hay nhất của các nhà thơ hiện nay vẫn là những bài thơ còn nằm trong sổ tay. Chưa công bố. Thơ Chế Lan Viên sau 1975, những bài thơ hay nhất, tâm huyết nhất vẫn là tập thơ Di cảo.

Đọc lại Hãy đọc lời ai điếu cho một giai đoạn văn nghệ minh họa của nhà văn Nguyễn Minh Châu, nay vẫn còn thấy đúng, thời sự và sâu sắc. Chúng ta luôn sợ một cái sợ vô hình nên ngòi bút phải uốn éo. Nguyễn Minh Châu viết: “Có lúc - nói ra thật lẩm cẩm - tôi lại hay đem so sánh mình với các nhà văn của những đất nước hàng trăm năm bình ổn, các nhân vật của họ phải chịu đựng nỗi đau khổ dằn vặt thật là sang trọng, chứ đâu như cái đám nhân vật của mình, không những cái đau khổ, hoạn nạn mà cả cái vui, cái hạnh phúc của họ nó cũng nhem nhuốc, nhớn nhác, tội nghiệp quá! Hỡi ôi, bao giờ nhân vật của mình mới được sang trọng, để cho mình cũng sang trọng lây! (…) Có vẻ tuồng như mỗi nhà văn mỗi khi ngồi trước trang giấy là cùng một lúc phải cầm hai cây bút: một cây bút để viết cho người đọc bình thường, cho đời, một cây bút khác viết cho đạo, lo việc che chắn, viết cho lãnh đạo văn nghệ đọc. Mà cái ngòi bút thứ hai này - buồn thay - các nhà văn cầm lâu ngày để tự bảo vệ mình cho nên cũng lắm kinh nghiệm, mà cũng tài hoa lắm”…

Ngày lại ngày. Ngày nào cũng có chuyện nhố nhăng trên mặt báo. Nhờ thế, có cái vui để cười chơi. Gần đây nhất là vụ Lý Nhã Kỳ chụp ảnh chung với tổ lái lúc máy bay made in Việt Nam đang lượn trên vòm trời. Thật ra về nhân vật L.N.K trước đó báo chí đã can ngăn Bộ VHTT & DL là không nên chọn làm Đại sứ du lịch, y cũng viết một bài cho báo PL TP.HCM. Sự việc trên và nhiều sự việc khác đang diễn ra khiến y nhớ đến thi sĩ Tản Đà. Một thi sĩ say sưa suốt ngày, khoái ăn ngon, xưng “trích tiên” nhưng lại viết được câu thơ rất thời sự, mấy chục năm qua vẫn còn thời sự và vài thập kỷ nữa vẫn là thời sự:

Dân hai nhăm triệu ai người lớn

Nước bốn ngàn năm vẫn trẻ con.

Còn y? Cả đời mình lặn ngụp trong thời sự mà câu thơ lại phiêu dạt đâu đó tít tận mây xanh. Chán y thật.

Trưa nay nằm đọc tập thơ Những cánh tay sưa. Bản thảo tập này, mình tuyển chọn giúp cho anh em. "Sưa" chứ không phải "xưa". Sưa là một loại cây quen thuộc ổ Tam Kỳ (Quảng Nam). Tập thơ này hầu hết anh em là dân Tam Kỳ: Trường Vũ  Thiên An, Phan Chín, Nguyễn Ngọc Chương, Phương Dung, Nguyễn Đức Dũng, Nguyễn Bá Hòa, Phạm Phú Hưng, Phạm Hồ Lưu, Huỳnh Trương Phát, Lê Minh Quốc, Nguyễn Tấn Sĩ, Phan Thanh, Phú Thiện, Phạm Thông, Vũ Khắc Tĩnh.

Trưa đi làm về, nhận được tín nhắn của Huỳnh Thúy Kiều: "Em gửi mắm cá linh cho anh".

 

L.M.Q

Chia sẻ liên kết này...

 
 

LÊ MINH QUỐC: Nhật ký 11.5.2103

PDF.InEmail

 

Đi ăn phở là về nhà, viết  một lèo đến 14 g, nghỉ ăn trưa rồi ngủ. Thức dậy đọc Nhà văn qua hồi ức người thân, đọc bài viết về gia đình Lưu Quang Vũ. Cảm động quá. Phải viết cái gì chăng? Hy vọng sáng mai. 16g bắt đầu dọn dẹp tủ sách.

Trước đây nhà văn Lê Văn Nghĩa tâm sự tếu táo: “Nhà mình nhiều sách, nhưng để tìm một quyển sách, biết chắc chắn có nhưng cách tốt nhất là ra tiệm sách mua ngay quyển sách mới cho đỡ mất thời gian tìm kiếm”. Q nay cũng thế thôi. Trước còn sắp xếp ngăn nắp. Nay chịu chết. Dù nhiều sách nhưng Q vẫn giữ thói quen hay la cà trong các nhà sách cũ, dù chẳng có nhu cầu mua gì nhưng cũng thích ngắm nghía các bìa sách. Loay hoay hết một ngày. Tìm trong sách của mình có quyển sách giáo khoa Le livre unique de Francais in năm 1935 tại Hà Nội. Điều khiến thích thú nhất, dù bài học là chữ Pháp nhưng các tranh vẽ đều là phong cảnh thiên nhiên, con người Việt Nam. Tranh vẽ tuyệt đẹp. Chẳng rõ của họa sĩ nào?

 

don-bien-phong-Co-ba

Nhà báo Lưu Đình Triều (3.2013)

Hôm kia đã email bài cho nhà văn Ngô Thảo, hưởng ứng bài viết cho tập sách đang thực hiện về nhà thơ Thu Bồn. Q thích khi viết câu này: “Với hai thi sĩ nổi tiếng và là niềm tự hào của Quảng Nam, tôi không rõ từ đâu, lâu nay trong lúc trà dư tửu hậu thiên hạ thường bảo rằng mấy câu lục bát nhảm nhí, lảm nhảm rẻ tiền này là của Bùi Giáng “trêu” Thu Bồn, đại loại: “Thu Vân ngồi cạnh Thu Bồn”. Nói như thế, tin như thế là ngốc nghếch và cũng chỉ là suy nghĩ của những kẻ tầm thường khi léng phéng đến với đến thơ, mon men bước gần những thi sĩ chân tài như Bùi Giáng, Thu Bồn...”.

Chiều, lại qua ăn tối với Chị Đẹp. Xem phim truyền hình. Lại nghe hứa hẹn là chiều mai có lẫu mắm. Mai hết detox đấy nhé. Vào facebook thấy Tẹo post tấm hình chụp tại Hội nghị khách hàng Hitachi. Vui. Đã chuẩn bị cho Tẹo một mớ sách đem về Đà Nẵng.

Mấy hôm nay trời cứ mưa lai rai. Thiên hạ bàn nhau nhiều về chuyện dịch sai các tác phẩm văn học nước ngoài, Q rất lưu ý đến phát biểu của dịch giả Trịnh Lữ trong tọa đàm Dịch thuật trong thực tế xuất bản ngày 8.5.2013 tại Hà Nội:  “Thay vì dịch phóng tác và Việt hóa mạnh mẽ như thời gian đầu (dịch cả tên riêng nước ngoài ra tiếng Việt cho người đọc thấy quen thuộc), dịch thuật Việt Nam hiện nay đang làm một việc là mang chất ngoại lai toàn cầu đến với người đọc trong nước, và đó là một cách làm đúng đắn, bởi nó sẽ góp phần làm giàu ngôn ngữ Việt”.

Nhớ ngày trước trước trò chuyện với nhà ngôn ngữ học Cao Xuân Hạo, theo ông với những danh từ riêng thì đừng bao giờ dịch ra theo âm tiếng Việt. Ông nói: “Vấn đề người bản ngữ có đọc dễ hay không thì không nên đặt ra, vì không ai đòi hỏi họ đọc đúng. Vả lại làm sao đọc đúng được tất cả các tên riêng của mấy trăm thứ tiếng?... Đã biết được điều đó, thì tốt nhất là hy sinh cách đọc để ít ra cũng được cách viết. Vả lại vấn đề đặt ra ở đây là “nên viết như thế nào”, chứ không phải là “nên đọc như thế nào”. Tên Reagan mà trước đây các báo phiên là Rigân, nếu có ai cứ đánh vần ra mà đọc “Re - a - gan” chẳng hạn, thì cũng chẳng hại gì hơn. Một đằng không biết phải đọc như thế nào, phải hỏi người khác; một đằng thì nắm chắc 80% là đọc sai - và có lẽ là vĩnh viễn đọc sai - đằng nào hơn?"

Ông Hạo cực giỏi ngoại ngữ. Có lần I kể, do quá nhiều công việc nên vào thời điểm ấy I không muốn nghe bất kỳ một cuộc điện thoại nào của người Việt gọi tới, dù họ nói tiếng Nga hay Việt cũng vậy. Lúc ấy, sang Nga, ông Hạo gọi cho I, nghe máy điện thoại lập tức con gái của I gọi: "Mẹ ơi! Có người nào gọi nè". Đứa trẻ ấy đã được mẹ dặn là hễ người Việt gọi tới thì cứ bảo mẹ đã đi vắng. Nghe gọi nói của ông Hạo, nó chắc bẫm là người Nga!

Chiều nhận được email nhà báo Lưu Đình Triều gửi tấm ảnh mà anh chụp ở đồn biên phóng Cô Ba (Cao Bằng) - minh họa cho loạt bài Bút ký Biên giới phía Bắc post luôn vào nhật ký hôm nay.

Khi viết những dòng này, nhận được email nguyên văn như sau: “Con chào chú Quốc!!, con là sinh viên trường Nhân Văn TP HCM, con đang học môn Lịch sử giáo dục Việt Nam. Trong chương trình con học có phần về "việc học của học sinh thời xưa (phong kiên)  ", chúng con có tìm rất nhiều nguồn tài liệu nói về việc học của học trò ngày xưa, thầy dạy con kêu là về tìm bài viết của chú!!!nhưng tụi con tìm mãi mà không thấy hic.... nên con gửi mail hỏi chú về bài viết này của chú!! (con tìm hết trang web của chú luôn rồi mà không thấy) mong nhận được hồi âm của chú!! Trần Thị Mỹ Hạnh.GDK11. Thân!!!!!!!!!”

Không biết nên cười hay mếu đây?

Ngao ngán thật!

 

L.M.Q

Chia sẻ liên kết này...

 
 

LÊ MINH QUỐC: Nhật ký 10.5.2103

PDF.InEmail

 

Trong vài ngày gần đây nhận được nhiều sách biếu. Có lẽ khó đọc hết. Đọc sách, chẳng gì phải vội. Có những quyển sách đã mua, được tặng nhưng có khi vài tháng sau người ta mới đọc. Vội gì.

Sáng qua nhà sách của Cứ chơi. Cứ lại cho thêm mấy quyền sách nữa, về Đà Nẵng. Gặp anh bạn thơ P.C.S - phụ việc cho Cứ, anh tâm sự sắp làm tập sách gồm các bài viết về nhà văn Võ Hồng. Q xem qua bản thảo, chỉ thấy các bài phỏng vấn, nhận định về nhà văn Võ Hồng sau 1975 bèn nói: “Q đang giữ số tạp chí Văn đặc biệt về Võ Hồng. Nếu in luôn những bài này thì tập sách sẽ tốt hơn, đầy đủ hơn và bạn đọc sẽ có được cái nhìn về Võ Hồng toàn diện hơn. Muốn vậy thì nói Cứ trả tiền để Q photo cho”.

 

ve-van-SAIGON_Option1

 

P.C.S không đồng ý và nói đây là sách làm việc nghĩa.

Ủa! Thế con người ta bỏ tiền ra mua tư liệu, gìn giữ nó và khi anh cần anh lại bảo cho không vì làm việc nghĩa? Đừng quên, ngay cả anh vào thư viện nhà nước mượn sách đọc cũng phải đóng tiền làm thẻ kia mà.

Chẳng lẽ, vì việc nghĩa mà ta có quyền gom in tất tần tật bài việc của người khác rồi bán? Thế còn bản quyền của các tác giả đó thì sao? Sự nhập nhằng này trong giới làm sách đang phổ biến. Cứ nhân danh cái này cái kia để lờ luôn tác quyền người khác. Mà sự nhân danh gì, dù làm việc nghĩa đi nữa thì đích đến cuối cùng cũng là kinh doanh đấy thôi.

Nghĩ mà chán!

Chiều trời mưa. Đã viết xong bài cho tạp chí DDVN; sáng mai "cày" cho tạp chí TGPN nữa. Vừa đọc lại bài Q viết đã in trên DDVN số 5 và Mực Tím số đặc biệt vừa phát hành.

Có một điều thú vị chẳng rõ có ai để ý không? Q cảm nhận rằng:

Chỉ vài tháng trở lại đây, trên thị trường sách đã có những ấn phẩm lấy địa danh Sài Gòn làm tựa. Ta có thể kể đến Sài Gòn dậy mà đi (Lê Văn Nuôi), Ăn vặt Sài Gòn (Chu Thị Hồng Anh - Trần Việt Đức); Chuyện nhỏ Sài Gòn (Đàm Hà Phú), Người tình Sài Gòn (Linh Lê), Sài Gòn đi và nhớ của Nguyễn Ngọc Hà và trong tháng 4.2013, Tủ sách Tuổi Trẻ của báo Tuổi Trẻ sẽ ấn hành thêm tập sách khác là Ve vãn Sài Gòn của tác giả Chị Đẹp v.v… Mỗi người chọn cho mình một phong cách viết khác nhau nhằm thể hiện tình yêu dành cho vùng đất khá đặc trưng: “Con đường có lá me bay/ Chiều chiều ta lại cầm tay nhau về” (Diệp Minh Tuyền).

 

ve-van-SAIGON1

Với Lê Văn Nuôi, anh đã khắc họa được tính cách cụ thể của một thế hệ thanh niên mà nhà văn Sơn Nam đã khái quát qua chuyên luận Người Sài Gòn. Tác giả Nguyễn Ngọc Hà cũng sinh ra tại Sài Gòn nên hầu như các tùy bút của chị đều xoay quanh với những kỷ niệm của thời niên thiếu. Đó là những Sài Gòn cà phê, Passage Eden, Bò bía- bánh tráng trộn Sài Gòn,  Chợ Nancy, Nhà chú Hỏa v.v… Dù sống từng ngày tại Sài Gòn, nhưng sự thay đổi nhanh chóng để rồi một ngày nọ, chị chợt nhận ra: “Giờ ngôi chợ Nancy không còn nữa, tôi như mất người bạn. Sống gần bạn, thỉnh thoảng đi ngang bạn, lại không được thấy bạn lần cuối”. Với nhà văn Linh Lê: “Sài Gòn hợp với tất cả mọi người, mà thật ra lại chẳng hợp với bất cứ ai”; Phạm Hà Phú lại là: “Sài Gòn là mảnh đất lạ kỳ. Nó lạ kỳ đến nỗi người ta luôn nghĩ về Sài Gòn mà lại chẳng biết viết gì, nói gì về nó. Nó lạ kỳ đến nỗi người ta luôn nhớ về nó khi đang ở trong lòng nó…”.

Khi đọc những trang viết này, chúng ta thấy hiện lên một Sài Gòn của ngày Hôm qua và thấp thoáng đâu đó Sài Gòn của Hôm nay. Tuy nhiên, những cảm nhận ấy chỉ mới dừng lại bề ngoài, hơn là đi sâu vào “hồn vía” của một thành phố trẻ chỉ mới ngoài 300 năm tuổi.

Nhắc lại kỷ niệm xa xưa để gợi nhớ là cần thiết, nhưng bạn đọc vẫn thấy thiếu hình ảnh của một Sài Gòn đang đổi mới. Có thể nói, những nét đẹp và mới trong kiến trúc đô thị, phố xá, những con đường mới mở, cầu mới xây dựng v.v… vẫn chưa được “cập nhật” nhiều. Sài Gòn hôm nay đã khác với câu nói phổ thông ngày trước: “Ăn quận 5, nằm quận 3, la cà quận 1, trấn lột quận 4” mà thay da đổi thịt từng ngày. Khác như thế nào, các trang viết vẫn chưa chạm đến được chiều sâu. Hoặc nếu có đề cập đến, cũng chỉ mới dừng lại quan sát, hơn là phân tích, khắc họa sâu hơn về đặc trưng của tính cách, không gian đô thị, cảnh quan… mang dấu ấn Sài Gòn.

Đòi hỏi ngày càng có nhiều tác phẩm viết về sâu hơn, hay hơn về Sài Gòn là cần thiết. Đôi khi tôi tự hỏi, khi người nước ngoài biết đến Sài Gòn qua tác phẩm văn học nào của chúng ta? Khoan vội trả lời, ta thử suy nghĩ, vì sao năm 2002 đạo diễn Phillip Noyce chọn Người Mỹ trầm lặng của nhà văn Anh Graham Greene để tái hiện lại Sài Gòn của thập niên 1950? Tại sao mỗi lần đi ngang qua khách sạn Continental ta lại nhớ đến nhân vật Phượng qua ngòi bút của Graham Greene?

 

ve-van-SAIGON_Option2

So với Hà Nội, Huế… đến nay vẫn chưa có nhiều tác phẩm viết về Sài Gòn. Khi yêu một thành phố mà ta đang sống là bao giờ ta cũng muốn sống tốt hơn, đóng góp nhiều hơn nữa cho thành phố ấy. Để hiểu và thêm yêu Sài Gòn, công chúng cần có nhiều hơn nữa tác phẩm viết về vùng đất này. Sự “trỗi dậy” của địa danh Sài Gòn trong các tập sách gần đây ít nhiều cho thấy sức hấp dẫn, quyến rũ của một thành phố trẻ Sài Gòn và bản thân Sài Gòn đủ sức tạo cảm hứng cho mọi người.

Nhân đây post mẫu bài sách Ve vãn Sài Gòn của Chị Đẹp. Mẫu bìa này cuối cùng đã thay đổi. Một mẫu bài khác. không rõ sách có ra kịp trước ngày tác giả về nghỉ hè ở Mỹ không?

Ngày mai thứ bảy rồi. Một tuần qua chóng vánh quá. Những vòm me vẫn còn nõn xanh lá biếc trên nền trời…

 

L.M.Q

Chia sẻ liên kết này...

 
 

LÊ MINH QUỐC: Nhật ký 9.5.2013

PDF.InEmail

 

Đêm qua tung tăng với Váy ơi là váy. Mừng bạn vừa có tập tập mới phát hành. Chỉ vài người. Bia rót lênh láng lên trời xanh. Ngồi nói chuyện linh tinh. Hỏi, chọn lấy mỗi một chữ trong cuộc vận hành của vũ trụ này, bạn chọn lấy chữ gì? Q chọn chữ Duyên. Trần Nhã Thụy chọn chữ Thương. Nghe bạn nói vậy, lúc ấy Q sực nhớ loáng thoáng đến câu thơ của Lưu Trọng Lư:

 

photobanbe

Từ phải: Nhà báo Trần Hoàng Nhân, Lê Minh Quốc, Ngô Kinh Luân, Trần Nhã Thụy và Oanh

 

Đi giữa vườn nhân dạ ngẩn ngơ

Vì thương người lắm, mới say thơ

Phên thưa đã có bàn tay đỡ

Đêm lạnh, phăng lần những mối tơ


Đẹp lắm! Trên đời những vấn vương

Chao ôi! Thiên lý một con đường

Đi trong trời đất từ duyên ấy

Sớm tối không rời một chữ thương


Sau này, Q thường gặp Lưu Trọng Văn, con trai của nhà thơ Tiếng thu. Có câu chuyện như sau, chuyện này kể lại ngắn gọn, vắt tắt thôi, xẩy ra vào năm 2004. Nhớ vì bấy giờ cả nước đang kỷ niệm rầm rộ 50 năm chiến trắng Điện Biên Phủ. Anh em kéo nhau vào quán nhậu trên đường Lê Quý Đôn, bấy giờ, đối diện là nhà hàng karaoke Dân Ca. Lúc nhậu, anh Văn cao hứng kể lại chuyến đi giang hồ qua các tỉnh miền Bắc mà sau đó anh có viết nhiều bài báo. Những bài báo này hấp dẫn bạn đọc là do anh quan sát tận nơi và suy luận. Chẳng hạn, khi đến Hoa Lư nhà Đinh, anh quả quyết vụ Đỗ Thích giết cha con vua Đinh, với cấu trúc xây dựng cung đình như thế này, như thế kia thì không thể dẫn đến chi tiết như Đại Việt sử ký toàn thư đã chép:  "Khi ấy việc bắt hung thủ rất ngặt. Thích trốn nép trên máng nước trong cung, qua ba ngày, khi gặp trời mưa lấy tay hứng nước để uống, cung nữ trông thấy báo với Định Quốc Công Nguyễn Bặc. Bặt sai người bắt đem chém, đập nát xương và băm thịt ra...".

Rồi anh lại gật gù, tỏ ra hoài nghi về một vài nhân vật không có thật, bằng chứng là khi đến tận nơi bia mộ, anh không tìm ra được những thông tin cần thiết v.v...

Nói trong lúc nhậu là nói chơi, nói giỡn và cũng có khi người ta nói để mà nói, hoặc cố tình nói sai lệch vấn đề nào đó đặng tranh luận khoái khẩu.Thông thường người say lại hay nói thật.

Câu chuyện của chúng tôi chỉ bàn luận về sử sách, và phản biện về một vài điều  mà lâu nay người ta vẫn  tin cũng không ngoài mục đích làm sáng tỏ vấn đề đang quan tâm. Ấy thế mà lập tức có người mặc thường phục, ngồi bàn phía bên kia, cũng ngà ngà say, bước đến và... đặt khẩu súng K.54 lên bàn, gằn giọng: "Tao là dân Củ Chi, cha mẹ tao bị xe xe tăng Mỹ cán chết. Tao là con liệt sĩ, đi đánh Mỹ từ năm mười tuổi. Mày có dám nói lại những gì mày vừa nói không?". Nhìn thấy khẩu súng thép, chúng tôi lạnh người. Nào ngờ, anh Văn vẫn cứng cõi: "Sao lại không? Chúng tôi đang bàn về học thuật, về nghiên cứu lịch sử, mời anh bước ra chỗ khác". Tất nhiên, người này không đi và vẫn đứng đôi co: "Mày con ai mà mày dám nói linh tinh?". Anh Văn ưỡn ngực: "Tôi, con của nhà thơ Lưu Trọng Lư".

May quá, lúc bấy giờ có một chị phụ nữ bước đến bàn chúng tôi và nói: "Tôi mê thơ Lưu Trọng Lư" và đẩy anh chàng kia quay về. Không ngờ chị dành cho bàn nhậu của bọn tôi nhiều thiện cảm. Lúc ấy, nhà báo Lưu Đình Triều nhận ra chị, đó là nữ anh hùng lực lượng vũ trang và cũng là nhân vật chính của vở kịch nổi tiếng Khách sạn hào hoa. Nhờ đó, mọi việc có vẻ lắng dịu. Nhưng giây lát sau anh chàng nay vẫn lò dò bước qua, vẫn đằng đằng sát khi như muốn "ăn thua đủ" nhưng sau khi nghe chị ấy nói thì thầm gì đó, anh ta thay đổi thái độ và tỏ ra muốn xin lỗi anh Văn và bọn tôi. Có thể tin sự phục thiện tắp lự của người đang say không? Chắc là không? Dần dà chúng tôi tìm cách rút êm, kéo nhau qua karaoke Dân Ca hát hò cho nhẹ cái đầu... Về sau, trong một cuộc họp khác tôi có gặp lại chị phụ nữ này, chị tỏ ra lấy làm tiếc vì thái độ của "lính" dưới quyền chị trong bữa nhậu hôm ấy.

Nhậu chỗ đông người mà bàn chuyện nghiêm túc hoặc đùa cợt cũng dễ gây hiểu nhầm. Vậy chẳng lẽ nhậu là ngồi câm như hến? Q chúa ghét những ai ngồi nhậu chung mà chẳng há mồm ra nói một câu gì! Chán.

Khi nào tìm ra bài viết về nhà Lưu niệm Lưu Trọng Lư thì sẽ post lên trang web này. Bài đó, viết khi qua chơi nhà Lưu Trọng Văn và Q có tặng một vài tác phẩm của Lưu Trọng Lư in trước năm 1975 tại miền Nam.

Sáng đi ký nhuận bút. Tính ra mỗi chữ được trả đúng 1 ngàn đồng. Như vậy là nhiều hay ít?

Tập Váy ơi là váy đọc thú vị, Ngô Kinh Luân cũng nhận xét như vậy. Trần Hoàng Nhân ký Y Choang Trần viết bạt và Q viết Tựa. Ngồi chung mới nhớ Oanh là người trước đây đã nhờ Thụy thực hiện tập sách Không gian tiệm nước, gồm những tạp bút, tùy bút về Sài Gòn. Hôm ra mắt ở Văn Thánh, Q làm MC giới thiệu. Vui.

Lúc ra về, trên nền trời đã tối đen và sực nhớ đến công việc của ngày mai. Ngày mai lại ngồi vào bàn viết. Không viết lấy gì ra tiền? Khổ thế.

 

L.M.Q

 

 


Chia sẻ liên kết này...

 
 

LÊ MINH QUỐC: Nhật ký 8.5.2013

PDF.InEmail

 

Hôm qua, đám cưới con trai Xuân Thái. MC Thanh Bạch hỏi chú rể: "Lần đầu tiên gặp, em đã tỏ tình như thế nào?". Trả lời: "Anh yêu em hơn cả nhịp đập của trái trái tin anh". Hỏi cô dâu: "Lúc ấy, em có cảm tưởng ra sao?". Trả lời: "Em bảo, anh nói điêu. Nay mới biết lời tỏ tình ấy là thật". Gặp nhiều người quen. Bạn bè cũ. Gặp Trương Nam Hương nói về chuyện thơ. H cho biết đã chuẩn bị bản thảo in tập thơ. Đã xong. Nhưng cuối cùng xếp vào ngăn kéo vì in để làm gì? Đúng quá, in thơ để làm gì nhỉ? Thời buổi này, không còn một NXB nào đưa thơ vào kế hoạch A, nghĩa là họ đầu tư vốn. Hầu hết là kế hoạch B, tác giả phải lo từ A đến Z. Cuộc thi thơ trên Facebook vẩn rầm rộ, thiên hạ vẫn ồ ạt post thơ từng giờ cứ như thời năm 1972 bom Mỹ ném xuống Khâm Thiên Hà Nội.

Khiếp!

 

2-tap-tho-be-ban

 

Khuya về với Lưu Đình Triều, ghé lại quán Nhánh lan rừng theo lời mời của chủ quán là nhạc sĩ Thế Hiển. Hát với nhau. Loe ngoe vài người khách. Sực nhớ đến thời trước. Cũng mời bè bạn đến, cho xôm tụ, cho đông. Nghĩ lại mà ngao ngán. Làm bao nhiêu tiền cũng không đủ trả tiền nhà. Phải mời, phải mọc, phải uống, phải tiếp người này người nọ dù trong lòng chẳng muốn gì. Việc quái gì phải vậy. Quá mệt. Có những người mình không thèm ngó mặt, vậy mà phải đon đả, săn đón. Chán như con gián. Có mấy người bạn mở quán nhậu, khi dẹp quán là phải vào bệnh viện bởi ngày nào cũng phải uống, chiều khách, giữ khách.

Khổ quá là khổ. 

Lại nhận được hai tập thơ mới của bạn bè gửi tặng. Một của Đỗ Trọng Khơi. Một của Kim Thạch.

Sáng nay, vừa viết xong Chuyện ghen của các nhà thơ; đọc tập sách Nỗi buồn thượng lưu của Đoàn Tú Anh cho PN.

Mấy đêm nay lại đọc truyện tranh Tintin. Câu chuyện nào cũng hấp dẫn và nhất là hài hước. Người Việt có tư duy về truyện tranh không? Tôi nghĩ là không.

Lại đọc lỗ mổ quyển Khổng Tử của Nguyễn Hiến Lê. Trang 170 có đoạn viết: "Tử Cống hỏi về phép trị dân. Khổng Tử đáp: "Lương thực cho đủ, binh bị cho đủ, dân tin chính quyền". Tử Cống hỏi thêm: "Trong ba điều đó, nếu bất đắc dĩ phải bỏ một thì bỏ điều nào trước?". "Bỏ binh bị". Tử Cống lại hỏi: "Trong hai điều còn lại, nếu bất đắc dĩ phải bỏ một nữa, thì bỏ điều nào trước?". "Bỏ lương thực. Từ xưa vẫn có người chết, nếu dân không tin chính quyền thì chính quyền phải đổ (dân vô tín bất lập)" (bản in năm 2006 - NXB VHTT).

Chiều nay họp và chuẩn bị bài thi cho anh em tham dự giải báo chí 21/6 của Hội Nhà báo TP.HCM. Sau đó, là cuộc hẹn hò,bù khú với Váy ơi là váy!

Ông Sơn Nam có nói câu này hay: "Nếu ngồi nhà mà hái ra tiền thì chẳng ai đi ra ngoài đường làm gi". Tôi ngẫm nghĩ thêm, nếu không lo toan về sinh kế, được ngồi nhà viết những gì mình thích thì sung sướng biết bao nhiêu. Viết là cái thú ở đời với nhiều người, nhưng viết để kiếm sống thì cực nhọc quá.

Trong bài viết nọ, Q mở đầu: "Ngày trước, về nghề văn, nhà văn Ngô Tất Tố bảo rằng, đại khái, ở xứ An Nam ta chính cái nghèo là trường học đào tạo nên các nhà văn. Tôi hiểu, họ viết trước hết nhằm giải quyết cho sự mưu sinh trước khi muốn gửi một “thông điệp” cao cả nào đó đến bạn đọc. Điều này hầu như khác với các nhà văn trẻ thời @. Bằng chứng, có những người xinh đẹp, giàu có, nói ngoại ngữ giòn như bắp rang, một bước lên xe hơi đời mới, thu nhập tiền USD nhưng họ vẫn viết văn. Với họ, viết để chơi. Chơi một cách sang trọng chứ không chăm bẳm kiếm sống từ tác phẩm của mình. Viết chỉ để giải bày tâm sự và ghi lại cảm xúc của mình. Điều này, ta có thể thấy rõ trên các trang mạng xã hội ngày càng xuất hiện nhiều blogger. Và không ít bài viết có chất lượng của họ đã được tuyển in thành sách".

Ngẫm lại như nhà văn Đoàn Thạch Biền lại hay, sau khi về hưu hầu như anh không viết thêm gì mới, mỗi năm chừng một hai truyện ngắn là cùng. Anh B bảo: "Viết không hay hơn trước, viết làm gì?". Biết dừng là hợp đạo. Nhưng than ôi, có phải ai cũng được như thế đâu. Họ phải viết để duy trì sinh kế, dù đã già, đã hết xí quách. Trong các nghề, viết là nghề khó khọc. Khó nhọc nhất la lúc không thể "vượt lên chính mình" mà họ cũng phải viết...

Lại sốt ruột với tập sách Ve vãn Sài Gòn của Chị Đẹp. Bao giờ phát hành?

L.M.Q

Chia sẻ liên kết này...

 
 

LÊ MINH QUỐC: Nhật ký 7.5.2013

PDF.InEmail

 

Những ngày gần đây là những chuyện cứ liên quan đến mồ mả, cõi âm. Tháng trước về Đà Nẵng đám tang cậu ruột; lại vào chùa cùng nhà báo Lưu Đình Triều khi anh đưa hài cốt thân sinh là nhà báo Lưu Quý  Kỳ về Nghĩa trang Thành phố. Mới đây, ông anh Q lại ra Bắc vì một chuyện rất lạ: đất nghĩa trang của dòng tộc, người ta lại đem chôn lén! Thật hết biết. Mọi việc đã giải quyết xong, phải xây dãy hàng rào bao quanh lô đất này, dài 50 mét, cao 60 phân. Quái lạ, có những nghĩa trang, người sống làm nhà ở trên, lấn đất với người chết; lại người chết  thì người sống lại chôn họ vào phần đất người khác.

Ô hô!

Sáng nay, nhà văn Đoàn Thạch Biền lại mail tôi những hình ảnh về mộ của nhà thơ Vũ Hữu Định, chôn ở nghãi trang Gò Cà (Đà Nẵng). Trước đây, chúng tôi có đóng góp kinh phí chung thực hiện tập thơ anh (NXB Trẻ). Khi ca khúc phổ thơ anh được phổ biến, bỗng có bài báo cho rằng câu thơ: "Mai xa lắc trên đồn biên giới" là chống Cộng nên bị ách lại. Công chúng mất dịp nghe một ca khúc hay. Khi ấn hành tập thơ của anh, trước đó, chúng tôi đã sửa "Mai xa lắc trên đồi biên giới" - nhờ vậy mọi chuyện trót lọt.

 

di-anh-Vu-Huu-Dinh

Di ảnh nhà thơ Vũ Hữu Định

mo-vu-huu-dinh

Phần mộ nhà thơ Vũ Hữu Định

vuluu-dinh

Một bài thơ của Vũ Hữu Định được gia đình chọn khắc trên bia mộ của anh

Những tưởng khi anh chết đi mọi chuyện sẽ khác, không hề, nay xem lại bài thơ này được gia đình anh chọn khắc in trên bia mộ, đọc kỹ, tôi lại thấy sờ sờ ra chữ "đồi". Một nhà văn đàn anh nhận xét: Thương cho nhà thơ Vũ Hữu Định, dù anh đã về suối vàng thanh thản, nhẹ nhàng như lúc còn sống đã rong chơi bất tận, ấy mà thơ "chính ngữ" vẫn chưa về với "chính chủ". Tôi cũng nghĩ vậy.

Ôi. Cứ cái trò chữ nghĩa này, còn lâu công chúng mới có thể tiếp cận được dòng văn học nghệ thuật trước 1975 ở miền Nam. Khi Phương Nam đứng ra in Lê Xuyên, Dương Nghiễm Mậu... những muốn "gạn đục khơi trong" thì bị "nện" tơi tả. Lúc ấy, tôi có viết bài ghi nhận sự kiện này, sau phải viết tường trình linh tinh. Tôi biết, tác giả mở đầu cho loạt bài báo phê phán dữ dội sự việc đó là ai. Người này lấy tên nhân vật trong một truyện ngắn nổi tiếng của mình để ký tên bài báo đó. Mà thôi, nhắc lại làm gì. Sau sự việc đó, hầu như không ai còn nhắc đến chuyện "tiếp cận" lại dòng văn học trước 1975.

Chiều nay dự đám cưới con trai nhà báo Xuân Thái. Ăn đám cưới ở Sài Gòn là cực hình, vì cách tốt nhất là phải... ăn trước lúc vào đám cưới, nếu không, bị giờ cao su là đói meo. Cái này đã thành thông lệ rồi.

Sắp tới dự đám cưới của con gái nhà thơ Hữu Thỉnh - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam hiện nay. Mấy câu thơ của anh đã được in trong thiệp cưới:

Gió không phải là roi mà quất núi phải mòn
Em không phải chiều mà nhuộm anh đến tím
Sóng chẳng đi đến đâu nếu không đưa em đến
Dù sóng đã làm anh
Nghiêng ngả
Vì em...

Lại nhớ, khi dự đám cưới con trai nhà thơ Tần Hoài Dạ Vũ, lúc tan tiệc mỗi người được tặng một tập thơ của thân sinh chú rể. Đám cưới con gái nhà báo Hàn Tấn Quang (Kiến thức ngày nay) là một chương trình văn nghệ đặc sắc, có từng tiết mục hẳn hòi. Đám cưới con của nhà thơ Cung Văn, sau phần khai mạc trên truyền hình mở luôn chương trình truyền hình trược đá bóng phục vụ quan khách. Ai nấy hào hứng và uống bia nhiều.

Vừa viết xong cái kịch bản truyện tranh thiếu nhi cho Đông A, viết về thiền sư Vạn Hạnh. Nhờ viết này mà đọc lại bài thơ của Ngài thật hay:

Thân như bóng chớp có rồi không

Cây cối xuân tươi, thu não nùng

Mặc cuộc thịnh suy đừng sợ hãi

Kìa kìa ngọn cỏ giọt sương đông

(Ngô Tất Tố dịch)

và nhất là câu Ngài dặn dò đệ tử: "Các ngươi muốn nương tựa vào đâu? Ta thì không nương tựa vào nơi có thể nương tựa; và cũng không nương tựa vào cái chỗ không thể nương tựa”.

Một ngày nữa rồi. Một ngày sắp lững thững đi qua. "Hãy nhớ lại lại đi, thời gian là con bạc tham lam, thắng mọi ván mà không thèm giao hảo". Câu thơ của Baudelaire?

 

L.M.Q

Chia sẻ liên kết này...

 
 

LÊ MINH QUỐC: Nhật ký 6.5.2013

PDF.InEmail

 

Đêm qua lai rai cùng Con gái vốn... phức tap. Sân thượng. Gió mát. Rượu và âm nhạc. Vẫn là những gương mặt đã quen. Nhà văn Đoàn Thạch Biền có câu thơ hay, nhớ đại khái: "Có gương mặt nhìn một lần đã nản/ gặp lần hai là muốn ngó lơ luôn". Đêm qua là những gương mặt mà Q đã gặp từ thuở mới chập chững bước vào nghề. Ngày đó, Q đoạt giải nhất thơ viết về TNXP, đang đứng ngơ ngác trong phòng, chờ lên nhận giải thưởng, bỗng có người đến kéo tay và nói như ra lệnh: "Ra ngoài này một chút". Q bước ra ngoài sân đã thấy tay nhiếp ảnh của báo Tuổi trẻ đứng sẵn và chụp hình. Sau đó, TTCN in một trang thơ hoành tráng. Sau mới biết, người "nói như lệnh" là nhà văn Nguyễn Đông Thức; người chụp hình là nhiếp ảnh gia Trương Công Ánh.

Đêm qua vẫn là những mặt đã quen, đã cũ. Đến một độ tuổi nào đó, người ta chỉ thích tụ tập vài người thật thân tình, khi nhậu. Chứ không còn đàn đúm bừa phứa, ô tạp như trước nữa.

 

con-gai-phuc-tapRR

 

Mừng tác phẩm của bạn bè vừa ấn hành, niềm vui đó cũng tựa như sách của chính mình. Có dịp khề khà và hát hò.

Sân thượng lồng lộng gió.

Phiêu lãng về một cõi thơ rồi cuối cùng là say quắt cần câu.

Chiều nay nhận được tập tạp chí Tân văn do nhà thơ Nguyễn Đăng Luận chủ biên, anh gửi tặng qua đường bưu điện. Nghĩ cũng lạ, các tờ báo chuyên ngành văn chương như báo Văn Nghệ, tạp chí Nhà văn, Thơ, Văn nghệ nước ngoài... hầu như không còn xuất hiện trên sạp báo. Các Hội văn học nghệ thuật của địa phương nào cũng có tạp chí Hội nhưng cũng chỉ lưu hành nội bộ.

Những ngày này, báo chí vẫn tiếp tục quảng bá về cuộc thi thơ trên Facebook. Đã có đến hàng ngàn bài dự thi. Khi chấm giải sẽ rất mệt đây. Chị Đẹp bắt đầu thanh lọc cơ thể. Những thứ cần cho công việc này, đi mua mới biết giá 6 trái chanh vàng của Mỹ là 182 ngàn đồng; một bịch muối biển vài gam là 80 ngàn đồng...

Ăn phở buổi sáng và họp buổi chiều. Họp, ngồi loay hoay viết bài thơ vào sổ tay của L. Huê. Chẳng nhớ đã viết những gì. Tạp chí Duyên dáng Việt Nam phát hành sáng nay, có bài giới thiệu về Tôi và đàn bà. Trưa mẹ cho ăn cá chuồn. Rất ngon. Quảng Nam có câu: "Mâm cơm sui không bằng cái muôi con cá chuồn". Tình yêu quê hương, khi đi xa, người ta luôn nhớ về vẫn là những món ăn mà mẹ đã cho ta ăn từ ngày thơ ấu.

 

L.M.Q

Chia sẻ liên kết này...

 
 

LÊ MINH QUỐC: Nhật ký 5.5.2013

PDF.InEmail

 

* Ngày 5.5.2013

Thật bất ngờ khi Tú Hương, từ Hà Nội gửi qua mail bức hình đã chụp thời sinh viên, phía sau hình ghi rõ lúc ấy Q và các bạn sinh viên Khoa Ngữ văn ĐH Tổng hợp TP.HCM đi dã ngoại tại chùa Hội Sơn (Đồng Nai) vào tháng 5.1984.

 

thoi-sinh-vien

Từ trái: Vũ Quốc Đại, Nguyễn Quốc Chánh (sau này Chánh nổi đình đám với tập thơ bị thu hồi: Đêm mặt trời mọc - NXB Trẻ), Hoàng Công Minh Trường, Nguyễn Văn Thới, Nguyễn Văn Phong, Lê Minh Quốc, Hoa, Ngô Thị Thu An và Lê Đại Anh Kiệt.

 

Tấm ảnh thứ hai, ảnh Q đứng trước nhà, khi ấy tân gia, nhờ dòng chữ phía sau nên mới biết ảnh này chụp vào ngày 16.8.1991.

tangiaLMQ

Chiếc xe hon đa phía sau, sau này sửa nhà đã bị mất trộm. Cuối cùng hình sự quận Phú Nhuận cũng tìm lại được.

Chiều nay, nhậu lai rai với "Con gái vốn... phức tạp" của nhà văn Nguyễn Đông Thức.

Đêm qua, đi đám cưới con gái người bạn là bộ đội thời ở K. Nhà hàng mở loa hết cỡ thợ mộc, như tra tấn, chẳng ai nói chuyện gì được. Gặp đồng đội cũ, đã quen từ 30 trước, có những người mà Q chẳng thể nhớ tên dù vẫn nhớ như in gương mặt của bạn mình thời trai trẻ.

Khuya về, đọc ấn bản Truyện ngắn được giải chọn lọc của báo Văn Nghệ (Hội Nhà văn VN).

L.M.Q

Chia sẻ liên kết này...

 
 

LÊ MINH QUỐC: Nhật ký mồng Hai Tết 2013

PDF.InEmail

 

Thế nào là cảm giác Tết?

Với tôi, cả đêm giao thừa trong lòng thấp thỏm không yên. Không dám chợp mắt. Dưới gối là bộ quần áo mới kẻng, xếp cẩn thận, nằm gối đầu lên để nó thẳng thớm. Sợ ngủ quên ghê. Tết đến mà mình  không biết à? Uổng lắm. Cứ thắc thỏm không yên. Thế mà ngủ quên béng lúc nào không hay. Rạng sáng đã nghe mẹ gọi: “Tết đến rồi!”. Anh em lật đật ngồi dậy. Ủa Tết đến rồi à? Chà! Tết!

“Mẹ ơi! Tết đến rồi hả mẹ?”

bantho-ba

Vĩnh biệt từ nay không còn gặp được cha

Chia sẻ liên kết này...

 
 

LÊ MINH QUỐC: Nhật ký mồng Một Tết 2013

PDF.InEmail

 

Sáng mồng Một thức dậy. Đà Nẵng. Tịnh không một tiếng động. Nhìn xuống đường phố Triệu Nữ Vương,  đã thấy những bóng người đi hái lộc đầu năm, đã nghe  từ xa xăm của Ngũ Hành Sơn vọng về tiếng chuông chùa mà trong âm thanh ấy dường như có hòa lẫn sóng vỗ Mỹ Khê  của ngàn năm thương nhớ. Sáng, không còn cảm giác của tuổi thơ rạo rực như năm mươi năm trước. Hoàn toàn đã mất. Chợt nhìn xuống bàn tay, đã thấy những đường tử sinh hằn từng dấu vết loằng ngoằn của thời gian.

 

Rtime

Ảnh: Việt Tuấn Trinh

Chia sẻ liên kết này...

 
 

Trang 45 trong tổng số 45

298
trinhduyson